Халхын таван уулаас хаа холын Пятигорск хүрсэн нь

Дорнод монголын зүүн хязгаар,дархан хилийн мөнхийн харуул Халхын таван ууландаа алсаас нэг залбирч, аян замаа даатгаад санаа нийлсэн хэсэг нөхдийн хамт ОХУ-ын хилийн дээс алхан  хойд хөрш, их гүрний 20 том хотын нутгаар хөндлөн гулд автомашинаар давхин  Ази, Европыг заагласан Уралын нурууг давж 8000 шахам  км зам туулан  тус улсын Араб адууны  үржлийн төрийн  мэдлийн ганц аж ахуй болох Терскийн морин заводод хүрэлцэн очив.
       Үнэхээр зөөлөн чийлэг уур амьсгалтай, жилдээ үр тарианы ургацаа хоёр удаа авчихдаг, манан будан хөшиглөсөн Пятигорск хотын таван сайхан уулан дунд араб адууны жаргалын орон байх ажээ.Хүүхэд насандаа  гараа сайртаж, өмдний халаасаа цоортол тоглож явсан төмөр бөглөөтэй Есөнтуг рашааныг энд үйлдвэрлэнэ. Альпийн нурууны ноён оргил мөнх цаст Эльбрусс уул чанх урд минь нүд баясгаж, өвлийн олимпийг зохион байгуулсан Хар далайн эрэг дээрх Сочи хот баруунхан талд минь оршиж, эрт цагт нүүдлэн одсон монгол цусны ахан дүүсийн минь Халимаг улсын нийслэл Элстэй хот хойхно минь байна. Суусан цэцнээс, явсан тэнэг дээр гэдгийг бодож  моринд хайртай монгол эр хүний хувиар аавын бийд хүнтэй танилцаж, агтны бийд газар үзэхээр яваа минь энэ билээ.
       1890 онд анх байгуулагдсан 125 жилийн түүхтэй энэхүү морин завод нь цэвэр цусны араб адууны үржлийн чиглэлээр улсдаа толгой цохидог юм.Үндсэн чиглэл нь үржлийн араб адуу өсгөж, улсынхаа хэрэгцээг хангах боловч араб адууны өндөр үнэтэй дуудлага худалдаа зохион байгуулдаг, үзүүлэн тоглолт хийдэг дугуй хэлбэрийн том байртай, дотоод гадаадын жуулчдад төлбөртэйгээр  морь унуулах, жүчээн дэх адуугаа  үзүүлэх зэргээр чамгүй  орлого олдог , мэргэжлийн унаач жокей бэлтгэдэг сургуультай,  морин уралдааны тойруулгадаа гадны морьдтой хурд хуваан уралдаж  олон цом авсан гээд ёстой л жинхэнэ утгаараа энд араб адууг бизнес болгож чаджээ. Морь тэжээдэг хэд хэдэн том жүчээтэй, цуутай хурдан хүлгүүдийнхээ гоёмсог олон хөшөөдтэй, ерөнхий мал зүйч, морь сургагч тэжээгч, жолооч, унаач гээд шаардлагатай мэргэшсэн ажиллагсадтай, тэдгээр нь өдөр тутмын нарийн ажил үүргийг хуваарьтай, цалин цагаатай юм. Морио хүүхдээ арчлах мэт харьцаж, яг л хүнтэй ярьж байгаа юм шиг нэрээр нь дуудаж, магтаал урмын үг байнга хэлнэ.Та бүхэн дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл www.terskarabian.com сайтаар зочлоорой.
       Энэ хотынхон бүгд мориор амьсгалж, цэвэр усаа борлуулж, үр тариагаа зарж амьдардаг ажилч хүмүүс болох нь мэдрэгдэж байлаа. Улсын заводоо тойроод хувь хүмүүсийн нутгийн үүлдрийн Кабардин, цэвэр цусны Ахалтек  адууны үржлийн аж ахуй олон байна. Олон улсын өндөр зэрэглэлийн нисэх онгоцны буудалтай,  дэлхийд зартай тансаг зэрэглэлийн автомашин үйлдвэрлэгч 20 гаруй гэрээт борлуулагч пүүсийн шилэн  барилгууд  замын хоёр талаар ярайн байх нь энэ хотын иргэдийн хөрөнгө чинээг илтгэж байгаа биз. Энд зөвхөн  мөнгөтэй хүн хурдан  морь авдаг, бидний хэлдгээр моринд ордог гэнэ шүү.
         Орос улсаас хальж,  зүүн Европд гайхагдсан  дээд зэргийн цэнгэг болон эмчилгээний ус, рашааны үйлдвэрүүдтэй,  үр тарианы арвин ургац өгдөг  мөнхийн ногоон, үржил шимт  хөрс шороотой, Араб адуу  өсгөх тааламжтай орчин бүхий үржлийн аж ахуйтай, бурханаас заяасан энэ гураваа брэнд болгон хөгжүүлж, хөдөлмөрлөж  чадсан  энэ хотынхоноос сурах зүйл их байна, улс орон  ингэж л хөгждөг аж, бидэнд бусдаас илүү адуу маллах чадвар, туршлага, эрдэм байгаа даа уг нь...  Морьтон түмнийг минь заяа, буян нь түших болтугай.
Хатагин овгийн Улаангууд Буджавын Батсайхан