Сэрхний гулууз махыг булаацалдахад Карабаир үүлдрийн адууг унадаг
А.Тэлмэн
Карабаир үүлдрийн адууг Узбек, Тажикийн нутгуудаар өсгөн үржүүлдэг. Эрт дээр үеэс гаралтай энэ адууны цусанд нутгийн адуунаас гадна туркмен, араб, монгол адуу орсон гэлцдэг. Энэ үүлдрийн адуу нь үндсэн, бядлаг ба уналгын хэмээн гурван янзын хэв шинжид хуваагддаг. Үндсэн хэв байдалд хамаарах адуу нь дунд зэргийн хэмжээний хатингар толгойтой, гооногор цэх шулуун хүзүүтэй, дунд зэргийн мундаатай, өргөн богино бөгеөд булчинлаг нуруутай, өргөн зоотой байна. Харин бядлаг адуу нь том, уртавтар биетэйгээрээ онцлогтой. Уналгын адууны хэв байдал бүхий хэсэг нь араб үүлдэр буюу эсвэл английн цэвэр цусны уналгын адууны цус давамгайлсан шинжтэй байдаг аж. Хатингар том толгойтой, богино, заримдаа бөгтөр нуруутай, гүн цээжтэй, их матаас бүхий нуман хавиргатай, өргөн хондлойтой, бат бэх туурай бүхий хатингар хөлтэй. Заримдаа хойд хөлийн матигар байц ба борвиныхоо үеэр ойртсон байх нь бий.
Хээр, бор, зээрд зүс хамгийн олон тохиолддог. Карабаир үүлдрийн ихэнх адууг жилийн турш бэлчээрээр сүрэглэн маллах бөгөөд тэгэхдээ улирлын бэлчээрүүдийг ашиглана. Өвлийн цагт өвсөөр нэмж тэжээдэг байна. Уулархаг нутагт карабаир адууг бэлчээрээр сүрэглэн үржүүлдэг ба хөндий хоолой газарт аргамжин хашиж малладаг ажээ.
Ер нь уралдааны зориулттайгаар энэхүү үүлдрийг гарган авчээ. Узбек үндэстэн нь эртнээсээ сэрхний гулууз махыг булаацалдах, түүнийг тодорхой нэгэн болзоот газарт хүрэх “коп кара” уралдааныг явуулдаг уламжлалтай. Энэхүү “коп кара” нь азарганы тэсвэр хатуужил, шандсыг шалгасан чансаа өндөр уралдаан болдог ажээ. Ер нь энэ үүлдрийн адуу нь хурднаараа онцгой бөгөөд нэгэнтээ Арал нэртэй азарга 1000 м газрыг нэг минут 9 секундэд, 1600 метр газрыг нэг минут, 57 секундэд туулан амжилт тогтоож байсан нь тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг юм. Дээхэн үедээ Джизакийн адуун завод, Будённыйн нэрэмжит адуун ферм болон Самаркандын ба Шахризябын улсын үржлийн сангууд бол карабаир адуу үржүүлдэг шилдэг аж ахуйд тооцогддог байжээ.
2 Сэтгэгдэл
ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
-
7-р сарын 12 -нд Н.Ариунбилэгийн хээр даага түрүүллээ -
7-р сарын 12 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан соёолонг… -
7-р сарын 12 -нд Ч.Батжаргалын хонгор халзан түрүүллээ -
7-р сарын 12 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан их насны… -
7-р сарын 12 -нд 231 соёолон бүртгүүлжээ -
7-р сарын 11 -нд Жигүүр халтар Даян түмэн эх боллоо -
7-р сарын 11 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан азаргану… -
7-р сарын 11 -нд 260 их насны морь бүртгүүлжээ -
7-р сарын 11 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд Н.Хүрлээгийн шарга азарга түр… -
7-р сарын 11 -нд 141 хурдан азарга бүртгүүлжээ -
7-р сарын 10 -нд АХ-ын 105 жилийн ойн сонгомол ангиллын хурдан морь… -
7-р сарын 10 -нд Сонгомол дунд ангиллын уралдаанд 113 хурдан хүлэг …
-
7-р сарын 10 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан ш… -
7-р сарын 10 -нд Аймгийн Алдарт уяач Э.Ариунболдын халзан шүдлэн тү… -
7-р сарын 10 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд 223 хурдан шүдлэн бүртгүүлжээ -
7-р сарын 10 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан х… -
7-р сарын 10 -нд Х.Улам-Өрнөхийн хурдан хээр хязаалан түрүүллээ -
7-р сарын 10 -нд Гарааны зурхай руу 180 хязаалан хөдөллөө
-
7-р сарын 10 -нд Хүйн долоон худагийн эргэн тойронд -
7-р сарын 10 -нд МУ-ын Манлай уяач Б.Сүхбаатар: Хэмжилтэнд сэтгэл х… -
7-р сарын 10 -нд АХ-ын 105 жилийн ойд 242 хязаалан бүртгүүлжээ -
2026 оны 2-р сарын 11 -нд Айл хэсье, адуу харъя-Г.Хадбаатар -
2026 оны 2-р сарын 08 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ ИХ НАСНЫ МО… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ АЗАРГА -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Хурдан адуу үржүүл… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ УРАЛДААНЧ Х… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ УЯАЧИД -
2026 оны 1-р сарын 04 -нд Мөлүү хээр -
2026 оны 1-р сарын 02 -нд "Их хурд-10" уралдааны сонгомол дээд насны ангилал… -
2025 оны 12-р сарын 25 -нд "Солиоруулдаг" Соёмбо -
2025 оны 12-р сарын 18 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач О.… -
2025 оны 12-р сарын 18 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 12-р сарын 07 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 12-р сарын 03 -нд Эндүүрэгдээд эзнээ олжээ -
2025 оны 12-р сарын 01 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 30 -нд Ярилцах болзол хангагдав -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Шөвгөр зээрдээ дурсах уу? -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: МУ-ын Алдарт уяач … -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 23 -нд Янзага зээрд -
2025 оны 11-р сарын 19 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 19 -нд Элдэв-Очирын Ариунболд хэмээх идэрхэн уяачийн туха… -
2025 оны 11-р сарын 12 -нд Бар жилийн унаганууд бүгд айрагдав -
2025 оны 11-р сарын 12 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач Т.… -
2025 оны 11-р сарын 11 -нд Эр улсын нөхөрлөл Их хурдын айраг хүртээсэн нь -
2025 оны 11-р сарын 02 -нд Цадиггүй Цагаанаа -
2025 оны 10-р сарын 31 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: МУ-ын Алдарт уяач … -
2025 оны 10-р сарын 31 -нд Мөрөөдөл биелүүлэх Мөнгөн -
2025 оны 10-р сарын 01 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач Г.… -
2025 оны 10-р сарын 01 -нд Уралдаанч Б.Мөнхбилэг: Манай найзууд дунд надаас ө…

202.55.188.125
Buyanjargal
Reply202.55.188.125
Totn